Het land van zorg

Moet ik mij schamen ?

Zo langzamerhand krijg je het idee dat je je dient te schamen als je in een verpleeghuis werkt.
In de afgelopen maanden is een ware stortregen van artikelen en TV-programma's op ons neergedaald waarin we allemaal hebben kunnen vernemen dat het er in het verpleeghuis schandalig aan toe gaat.
De bewoners staan niet centraal, ze zijn ondervoed, ze hebben verwaarloosde wonden, ze mogen niet onder de douche, ze mogen niet naar het toilet etc. etc.
De politiek roept er schande van ! Er moet meer toezicht komen van de inspectie, verpleeghuisartsen die niet voldoende zorg (kunnen) leveren moeten in de gevangenis (ideetje van het CDA) of we moeten alle verpleeghuizen maar sluiten (ideetje LPF).

Voor mensen die met hart en ziel werken in de ouderenzorg zijn het b(iz)arre tijden.

Doen we dan helemaal niets goed ?

Ik kan en zal niet ontkennen dat er in een minderheid van de verpleeghuizen wel degelijk misstanden zijn. Degene die het onzalige idee van pyjama-dagen heeft bedacht mogen ze van mij acuut ontslaan.
Gelukkig zijn we ook gewoon goed in een aantal zaken:

Korte historie

Zo'n 25 jaar geleden ontstond het verpleeghuis omdat er in de ziekenhuizen veel patiënten lagen die daar uitbehandeld waren, maar niet meer naar huis terug konden. Dit kostte te veel geld (ja, dat horen we wel vaker ...). Deze patiënten werden nu overgeplaatst naar een nieuw gebouw: het verpleeghuis. Daar liepen geen dure dokters en andere therapeuten.
In de loop van de tijd is het verpleeghuis uitgegroeid tot een instituut waarin zorg en behandeling wordt geboden voor (veelal) ouderen met complexe zorgvragen en problemen. Er kwamen fysiotherapeuten, ergotherapeuten, logopedisten en speciaal opgeleide artsen om de kwaliteit van de geleverde zorg enorm te verbeteren.
De zorg die de bewoners ontvangen is veelal gericht op het zo goed mogelijk in stand houden (of verbeteren) van de kwaliteit van leven in een levensfase die veelal gekenmerkt is door een dalende levenslijn.
Daarnaast ontwikkelde het verpleeghuis zich tot expertisecentrum op het gebied van intramurale revalidatie van ouderen, een groep die in de revalidatiecentra en bij de revalidatieartsen niet aan bod kwam. In het verpleeghuis kunnen deze mensen in hun eigen aangepaste tempo revalideren, onder begeleiding van een in complexe zorgvragen gespecialiseerd multidisciplinair team.
Dit maakt het verpleeghuis tot een unieke instelling, waarnaar vanuit het buitenland met jaloezie wordt gekeken.

Wat is er toch gebeurd ?

In de afgelopen jaren hebben we een bepaalde ontwikkeling in zorgland mogen meemaken die uiteraard gevolgen heeft gehad voor de verpleeghuiswereld.

Ben ik paranoïde ?

Dankzij de dubbele vergrijzing is er een toenemende vraag naar zorg voor ouderen. Zorg kost geld, meer zorg kost meer geld.
Het heeft er alle schijn van dat we met zijn allen bedacht hebben dat meer zorg te veel geld kost. In deze tijd van recessie moet er dan ook bezuinigd worden op de ouderenzorg.
Om dit te realiseren is het goed om de publieke opinie ervan te overtuigen dat de (intramurale) ouderenzorg schandalig slecht is georganiseerd en grossiert in mensonterende misstanden. Dat allerlei overheidsbemoeienis mede tot het verslechteren van die zorg heeft geleid laten we dan fijn even buiten beschouwing.
Het beeld nu, dat het allemaal schandalig slecht is in de ouderenzorg, begint al aardig gestalte te krijgen. Er lijkt sprake te zijn van een goed geregisseerd offensief in de media. Hiermee lijkt de weg ge-effend voor hard ingrijpen. Als het zo slecht is, is het misschien wel beter om het maar af te breken! Goedkoper is dat in ieder geval (voor de overheid wel te verstaan, niet voor de individuele zorgvrager).

Voor de individuele zorgvrager die zijn zorg straks zelf kan betalen is het dan allemaal prima geregeld: je koopt in wat je nodig hebt, desnoods een privé verpleeghuis aan huis.
Voor de (grote) rest, die dat niet kan betalen, blijft niets anders over dan een uitgeklede vorm van zorg: misschien is het ouderwetse armenhuis in de toekomst weer een optie voor hen ?
In een maatschappij die toenemend gericht is op individualiteit en individuele behoeftebevrediging is dat een niet onlogische gang van zaken.

Kan het ook anders ?

Zorg verlenen vereist inzet, energie, toewijding, attitude en ook geld. Goede zorg kost meer geld dan slechte zorg. Willen we als samenleving nu en straks goed voor onze ouderen kunnen zorgen dan moet er geïnvesteerd worden (en niet alleen in geld).

Schaam ik mij ?

Nee, ik schaam mij niet voor mijn werk. Wel maak ik mij zorgen over de soms tekort schietende zorg in de ouderenzorg en verpleeghuizen in het bijzonder. Er moet hard gewerkt worden om het tij te keren.
Zorg voor (bijvoorbeeld) mensen met dementie is moeilijk. Toch laten wij als samenleving dit werk doen door laag opgeleid, overbelast en veelal erg jong personeel. Het werk heeft weinig aanzien, wordt slecht betaald en de overheidsfinanciering is mager. Uit alles blijkt dat wij als samenleving de zorg voor mensen met dementie niet waarderen.
Zorg in het verpleeghuis is meestal geen heroïsch succesverhaal, geen verhaal van verbluffende genezing. In het verpleeghuis gaat het om zorg, sterven en dood.

Sterven en dood, ontluistering, dementie: we willen het niet zien, omdat we er niet mee om kunnen gaan. En waar we niet mee om kunnen gaan stoppen we als samenleving weg. Door dit wegstoppen ontstaat een kloof tussen het (ideaal)beeld van de zorg dat we graag hebben en de praktijk van de zorg van alledag. Zorg op maat kan vrijwel niet geleverd worden (alles moet efficënter nietwaar). Dit is frustrerend voor alle werkenden in de zorg en voor hun patiënten.

Iedere samenleving krijgt de zorg die het verdient. Als beschaafd land dienen wij voor onze ouderen te zorgen, zo goed als we kunnen en willen. Afbreken van de verpleeghuiszorg zal hieraan mijns inziens niet bijdragen!

Meer zorgen...

Lees op de volgende pagina meer over mijn zorgen.

Copyright © 2005 - 2008 by Flying Sheep Inc.